Diğer Çözümlerimiz Askerî Meteoroloji ve Atmosferik Zekâ
Hidromod
Veriden öngörüye, öngörüden karara
Hidromod; radar, sensör, önleyici ve harekât planlama sistemlerinde atmosferik koşulların etkisini görev başlamadan önce hesaplayan, ODTÜ Teknokent’te geliştirilen yerli bir askerî meteoroloji ve karar destek çözümüdür.
- Yerli Sayısal Hava Tahmin Modeli
- ISO 9001 - ISO 27001
- Kapalı Ağ Kurulumu
Nasıl Çalışır
Gözlemden karara: dört adım
- 01
Gözle
Uydu, radar, yer istasyonu ve mobil taktik istasyon verisi kalite kontrolünden geçirilerek toplanır.
- 02
Modelle
Yerli yüksek çözünürlüklü model veri asimilasyonuyla çalışır; görev güzergâhı boyunca irtifa–zaman profili ve belirsizlik bandı çıkarılır.
- 03
Etkiyi hesapla
Beklenen koşulların her sensör ve önleyicinin eşiklerine etkisi hesaplanır.
- 04
Aktar
Sonuç harici bağlantı ve API ile sisteme ve operatör ekranına aktarılır.
Her çıktı, girdi kaynağına ve model versiyonuna geri izlenebilir
Sorun
Sorun havanın bilinmemesi değil; hava bilgisinin sistemin kararına bağlanmaması
Hava savunma zincirinin iki ucu da atmosfere bağlıdır: yağmur radarı zayıflatır, sis EO/IR görüşünü kapatır, rüzgâr mühimmatın yolunu değiştirir, nem lazer ışınını soğurur. Atmosferik katmanlar radar dalgasını bükerek sahte ize yol açar.
Meteoroloji bilgisi çoğu zaman mevcuttur, ancak genel bir hava raporu olarak kalır. Sinyal işleme yalnızca yankıyı görür; yankının kaynağını ayırt etmek için atmosferin üç boyutlu durumunu önceden bilmek gerekir.
Bu tablo yeni değil; yeni olan, lazer silahlar, arayıcılı füzeler ve insansız platformlarla sistemlerin atmosfere çok daha duyarlı hâle gelmesi. NATO bu alanı STANAG 4061 ve 6015 ile çoktan kurumsallaştırdı.
Geliştirici / Entegratör
Hava kaynaklı performans kaybını sinyal işlemede sınırlamaya çalışır; kök neden atmosfer olduğu için sorun kalıcı olarak çözülmez.
Operatör / Harekât planlayıcı
Sensör ve önleyici uygunluğunu koşul oluştuktan sonra görür; seçim önceden planlanamaz.
Meteoroloji birimi
Ürettiği tahmin, sistemlerin eşiklerine çevrilmeden genel bir rapor olarak kalır.
Kurum
Sistemler sahada kabiliyetinin tamamını kullanamaz; yatırımın değeri havaya bağlı kalır.
Meteorolojiyi bilen, sistemi kazanır
Çözüm
Hava bilgisi genel bir rapor değil, her sistemin eşiğine çevrilmiş bir girdi olur
Çözüm, beklenen hava koşullarını zaman ve konum bazında tahmin etmek, bu tahmini her sensörün ve önleyicinin performansına etkisine dönüştürmek ve sonucu sisteme doğrudan aktarmaktır. Radar algoritmasından önleyici seçimine kadar her karar, hava oluşmadan önce verilir.
Hakkında
Hidromod Nedir?
Hidromod, 2018’de Ankara’da ODTÜ Teknokent’te kurulan ve uzaktan algılama, hidroloji, meteoroloji ve iklim bilimlerindeki 25 yılı aşkın birikimi sayısal modelleme ve yapay zekâ ile birleştiren bir atmosferik zekâ şirketidir. Hidromod ve MilSOFT, Forte Bilgi İletişim Teknolojileri ve Savunma Sanayi A.Ş. çatısı altında faaliyet gösterir.
Askerî meteoroloji ve oşinografi (METOC) kabiliyetleri tek bir tahmin altyapısı üzerinde çalışır: Türkiye üzerinde 2,5 km çözünürlükte işletilen yerli sayısal hava tahmin modeli. Bu altyapı üzerinde hava platformları için HAVAİ, kara harekâtı için KARAMOD, denizcilik için S-100 uyumlu DenizMod ve uzay havası için UZAYMOD yer alır. MilSOFT iş ortaklığı, çözümlerin savunma yazılımı standartlarında entegrasyonunu sağlar.
Hidromod genel amaçlı bir hava durumu servisi değildir. Atmosferik koşulları sensör, önleyici ve görev eşiklerine çeviren bir karar destek katmanıdır.
Kabiliyetler
Göreve Özel Atmosferik Modelleme
Atmosferik koşullar görev tipi, harekât bölgesi ve zaman aralığına göre modellenir; 0–6 saat anlık tahmin, 1–15 gün sayısal tahmin ve 1–6 ay mevsimsel tahmin aynı altyapıdan üretilir.
Amaç: Taktik ve stratejik planlamayı aynı tahmin kaynağına dayandırmak.
Radar Sahte İz Analizi
Her iz için meteorolojik etkilenme olasılığı ve güvenilirlik skoru üretilir; radar performansı 72 saat önceden tahmin edilir.
Amaç: Radarın sinyal işleme zincirini değiştirmeden onu atmosferik bilgiyle beslemek.
Sensör ve Önleyici Uygunluk Pencereleri
Radar, EO direktör, lazer mesafe bulucu, IIR ve RF arayıcılı füze ile lazer silah sistemi için günün her zaman dilimindeki uygunluk önceden hesaplanır.
Amaç: Hangi saatte hangi sensörün ve önleyicinin kullanılacağını görev başlamadan planlamak.
Uçuş Yolu ve Işın Yolu Tahmini
Akıllı mühimmatın uçuş yolundaki rüzgâr irtifa katmanları hâlinde, lazer ışınının kırılma ve soğrulma durumu nem, türbülans ve sıcaklık gradyanına göre tahmin edilir.
Amaç: Tek noktadaki ölçüm yerine yolun tamamındaki havayı bilmek.
Risk Haritalama ve Erken Uyarı
Kalite kontrollü veriler operasyonel risk haritalarına, eşik bazlı uyarılara ve karar almaya hazır erken uyarı çıktılarına dönüştürülür.
Amaç: Olumsuz hava koşulunun görev üzerindeki etkisini koşul oluşmadan görmek.
Güvenli ve İzole Altyapı
Gizlilik sınıfına göre ayrışmış veri katmanları, erişim kontrollü iş akışları ve kapalı ağ kurulum seçeneği sunulur.
Amaç: Hassas operasyonel verinin ulusal ağ sınırları içinde kalmasını sağlamak.
Fark
Neden Hidromod?
Asıl soru “hava tahmini var mı” değil, “tahmin sistemin kararına bağlanıyor mu” olmalıdır. Sık görülen zaaflar: genel raporun sistem eşiklerine çevrilmemesi, model ve verinin yabancı kaynağa bağlı olması ve çıktının denetlenememesi.
Veri egemenliği sağlar
Model ve altyapı yurt içinde üretilir ve işletilir; model parametreleri yabancı kaynağa bağlı değildir.
Önce fizik, sonra yapay zekâ
Öğrenen katman, fizik tabanlı sayısal modelin üzerine kurulur.
Mevcut sistemi korur
Harici bağlantı ve API ile eklenir; radarın ve silah sisteminin kendi algoritmalarının yerine geçmez.
Denetime hazırdır
Her çıktıda model versiyonu ve veri damgası yer alır; denetim günlüğü ve yeniden çalıştırma imkânı sunar.
Kararı insana bırakır
Atış talimatı üretmez; olasılığı ve belirsizliği açıkça gösterir.
Askerî meteorolojiyi sahadan bilir
Ekip, askerî meteoroloji ihtiyaçlarını ve operasyonel karar süreçlerini sahadan tanır.
Kullanım Alanları
Hava Savunma
Sensör ve önleyici seçimine beklenen hava koşulunu girdi olarak sağlar; uygun zaman pencereleri görev başlamadan belirlenir.
Radar Sistemleri
Sis, yağmur ve dolu olasılığını zaman ve konum bazında radara aktarır; hava koşulu algoritmaları önceden devreye alınır.
Hava Platformları ve İHA Görevleri
Rota boyunca rüzgâr, bulut, görüş ve türbülans değerlendirilir; en uygun rota, saat ve uçuş seviyesi belirlenir.
Kara ve Deniz Harekâtı
Topçu atış görevleri için meteorolojik veri, deniz harekâtı için rüzgâr, dalga ve akıntı tahmini sağlanır.
Teknik ve Standartlar
Mimari
- Tahmin modeli
- WRF tabanlı, yerli yüksek çözünürlüklü sayısal hava tahmini; veri asimilasyonu ile gözlemle düzeltilir. Türkiye üzerinde 2,5 km çözünürlük.
- Tahmin ufukları
- 0–6 saat anlık tahmin, 1–15 gün sayısal tahmin, 1–6 ay mevsimsel tahmin
- Veri kaynakları
- Uydu, radar, yer gözlem istasyonları; mobil taktik meteoroloji istasyonu desteği
- Entegrasyon
- Harici bağlantı ve API; bilgi paketinin formatı ihtiyaç analiziyle birlikte tanımlanır
- Konuşlanma
- On-premise, bulut veya kapalı ağ (hava boşluklu) kurulum
Standartlar ve Birlikte Çalışabilirlik
- STANAG 4061 (balistik meteoroloji mesajı)
- Destekleniyor — kapsam proje bazında tanımlanır
- STANAG 6015 (meteorolojik mesaj ve eşik formatları)
- Destekleniyor — kapsam proje bazında tanımlanır
- METAR / TAF
- Kullanılabilir
- IHO S-100 (DenizMod)
- Kullanılabilir
